Th9
Khi một chuyên viên giỏi được bổ nhiệm lên vị trí quản lý, năng lực chuyên môn không còn là yếu tố duy nhất quyết định hiệu quả công việc. Từ việc trực tiếp hoàn thành nhiệm vụ, nhà quản lý phải chuyển sang dẫn dắt đội ngũ, phân bổ nguồn lực, ra quyết định và chịu trách nhiệm về kết quả chung.
Vậy giữa năng lực lãnh đạo và năng lực chuyên môn, nhà quản lý nên ưu tiên điều gì?
Câu trả lời không phải là loại bỏ một trong hai. Nhà quản lý cần duy trì nền tảng chuyên môn đủ vững, đồng thời phát triển năng lực lãnh đạo để chuyển kiến thức cá nhân thành năng lực của cả đội ngũ.
Năng lực chuyên môn là gì?
Năng lực chuyên môn là tổng hợp kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết để thực hiện một lĩnh vực công việc cụ thể.
Ví dụ, một trưởng phòng Marketing có thể cần hiểu về:
- Chiến lược Marketing.
- Digital Marketing.
- Nghiên cứu thị trường.
- Xây dựng thương hiệu.
- Quản lý ngân sách.
- Đo lường hiệu quả chiến dịch.
- Phân tích dữ liệu khách hàng.
Năng lực chuyên môn giúp nhà quản lý hiểu công việc, đánh giá vấn đề và đưa ra những quyết định có cơ sở.
Tuy nhiên, khi chuyển từ chuyên viên sang quản lý, cách sử dụng chuyên môn cũng cần thay đổi. Nhà quản lý không nhất thiết phải trực tiếp làm tất cả công việc mà cần biết định hướng, kiểm tra, hỗ trợ và phát triển nhân viên.
Năng lực lãnh đạo là gì?
Năng lực lãnh đạo là khả năng định hướng con người, tạo ảnh hưởng, xây dựng đội ngũ và thúc đẩy tập thể hướng tới mục tiêu chung.
Một nhà quản lý có năng lực lãnh đạo thường cần phát triển nhiều nhóm kỹ năng như:
- Giao tiếp và tạo ảnh hưởng.
- Giao việc và phân quyền.
- Tạo động lực cho nhân viên.
- Huấn luyện và phát triển đội ngũ.
- Giải quyết xung đột.
- Ra quyết định.
- Giải quyết vấn đề.
- Quản lý hiệu suất.
- Xây dựng văn hóa làm việc.
Nếu chuyên môn giúp nhà quản lý biết phải làm gì, thì năng lực lãnh đạo giúp họ biết cách huy động con người để cùng thực hiện điều đó.
Vì sao chuyên môn giỏi chưa đủ để trở thành nhà quản lý giỏi?
Một chuyên viên có thể hoàn thành xuất sắc công việc của mình nhưng khi trở thành quản lý, phạm vi trách nhiệm đã thay đổi.
Thay vì chỉ quan tâm đến:
“Tôi phải hoàn thành công việc này như thế nào?”
nhà quản lý cần đặt những câu hỏi khác:
“Đội ngũ cần đạt mục tiêu gì?”
“Ai phù hợp để thực hiện công việc?”
“Tôi cần hỗ trợ nhân viên như thế nào?”
“Làm thế nào để kết quả của cả đội được cải thiện?”
Đây chính là sự chuyển đổi từ người thực thi sang người quản lý và dẫn dắt.
Nếu nhà quản lý vẫn giữ thói quen tự mình xử lý mọi việc vì cho rằng mình làm nhanh và tốt hơn nhân viên, đội ngũ có thể trở nên phụ thuộc. Ngược lại, nếu giao toàn bộ công việc nhưng thiếu chuyên môn để kiểm soát chất lượng, nhà quản lý cũng khó đánh giá kết quả.
Vì vậy, vấn đề không nằm ở việc lựa chọn hoàn toàn giữa chuyên môn và lãnh đạo mà là biết sử dụng chuyên môn đúng vai trò và phát triển năng lực lãnh đạo song song.
Nhà quản lý nên ưu tiên năng lực lãnh đạo hay chuyên môn?
Khi mới trở thành quản lý: cần củng cố cả hai
Ở giai đoạn đầu, chuyên môn vẫn rất quan trọng.
Nhà quản lý cần hiểu lĩnh vực mình phụ trách đủ sâu để:
- Hiểu vấn đề nhân viên đang gặp phải.
- Đánh giá chất lượng công việc.
- Đưa ra định hướng phù hợp.
- Trao đổi hiệu quả với các phòng ban.
- Ra quyết định dựa trên dữ liệu và thực tế.
Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm cần bắt đầu chuyển trọng tâm sang năng lực quản lý con người.
Một nhà quản lý mới có thể đặt mục tiêu:
Giỏi chuyên môn → biết quản lý công việc → biết quản lý con người → biết dẫn dắt đội ngũ.
Khi đội ngũ đã phát triển: năng lực lãnh đạo ngày càng quan trọng
Khi doanh nghiệp mở rộng, nhà quản lý thường phải xử lý nhiều công việc hơn và không thể trực tiếp tham gia vào mọi nhiệm vụ.
Lúc này, năng lực lãnh đạo trở nên quan trọng hơn ở các hoạt động như:
- Thiết lập mục tiêu.
- Phân công công việc.
- Xây dựng đội ngũ kế thừa.
- Đánh giá hiệu suất.
- Phát triển nhân viên.
- Phối hợp giữa các bộ phận.
- Giải quyết xung đột.
- Ra quyết định trong những tình huống phức tạp.
Nhà quản lý càng lên cấp cao càng cần tạo ra kết quả thông qua đội ngũ, thay vì chỉ dựa vào năng lực cá nhân.
5 năng lực nhà quản lý cần phát triển song song
Năng lực chuyên môn
Nhà quản lý cần duy trì kiến thức đủ sâu trong lĩnh vực phụ trách và liên tục cập nhật những thay đổi của thị trường, công nghệ và ngành nghề.
Tuy nhiên, mục tiêu không phải là trở thành người làm chuyên môn giỏi nhất trong mọi nhiệm vụ mà là đủ năng lực để định hướng và kiểm soát công việc.
Năng lực quản trị đội ngũ
Đây là khả năng chuyển mục tiêu của tổ chức thành nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên.
Nhà quản lý cần biết giao việc, phân quyền, theo dõi tiến độ và đánh giá kết quả.
Năng lực giao tiếp và tạo ảnh hưởng
Quản lý không chỉ là giao nhiệm vụ. Nhà quản lý cần truyền đạt mục tiêu rõ ràng, lắng nghe phản hồi và tạo sự đồng thuận trong đội ngũ.
Năng lực giải quyết vấn đề và ra quyết định
Nhà quản lý thường xuyên phải xử lý các vấn đề liên quan đến con người, khách hàng, tài chính, vận hành và mục tiêu kinh doanh.
Khả năng phân tích nguyên nhân, đánh giá dữ liệu và lựa chọn phương án phù hợp là một phần quan trọng của năng lực quản lý.
Năng lực quản trị theo mục tiêu
Một đội ngũ không thể hoạt động hiệu quả nếu không biết mình cần đạt kết quả gì và đánh giá kết quả bằng cách nào.
Các phương pháp như BSC, KPI và OKR có thể hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị mục tiêu. iEIT Shop hiện có cuốn Sách Quản trị mục tiêu bằng KPI, BSC và OKR, đồng thời có Sách 125+ câu hỏi KPI, BSC, OKR và OGSM dành cho những người muốn tìm hiểu sâu hơn về các công cụ quản trị mục tiêu.
Năng lực lãnh đạo có thay thế năng lực chuyên môn không?
Một nhà quản lý không thể chỉ có kỹ năng lãnh đạo mà thiếu hiểu biết về lĩnh vực mình phụ trách. Chuyên môn vẫn là nền tảng giúp họ hiểu bối cảnh và đưa ra quyết định phù hợp.
Tuy nhiên, năng lực chuyên môn và năng lực lãnh đạo phục vụ hai vai trò khác nhau.
| Năng lực chuyên môn | Năng lực lãnh đạo |
|---|---|
| Hiểu công việc | Hiểu con người |
| Giải quyết vấn đề chuyên môn | Điều phối và dẫn dắt đội ngũ |
| Thực hiện nhiệm vụ | Phân công và phân quyền |
| Tạo ra kết quả cá nhân | Tạo ra kết quả của tập thể |
| Tập trung vào lĩnh vực chuyên môn | Tập trung vào mục tiêu chung |
Do đó, thay vì đặt câu hỏi “nên chọn năng lực nào?”, nhà quản lý nên đặt câu hỏi:
“Mình đang thiếu năng lực nào để có thể tạo ra kết quả tốt hơn thông qua đội ngũ?”
LEAD 4.0 và phát triển năng lực nhà quản lý cấp trung
Đối với những người đang giữ vị trí quản lý hoặc chuẩn bị được bổ nhiệm lên quản lý, việc phát triển đồng thời tư duy quản trị, năng lực lãnh đạo và khả năng điều hành là một hướng quan trọng.
LEAD 4.0 – Khai phá năng lực nhà quản lý cấp trung trong thời đại số của iEIT được thiết kế cho các đối tượng như giám đốc chi nhánh, trưởng/phó phòng, quản lý cấp trung, cấp giám sát, tổ trưởng, quản đốc và nhân viên dự kiến được đề bạt lên vị trí quản lý. Nội dung chương trình bao gồm tư duy quản lý cấp trung 4.0, quản lý tài chính, vận hành đội ngũ, quản trị nhân sự, giao tiếp, quản lý rủi ro, xử lý xung đột và phát triển năng lực số với AI.
Nếu bạn đang ở giai đoạn chuyển từ chuyên viên sang quản lý, LEAD 4.0 có thể là một lựa chọn để hệ thống hóa các nhóm năng lực cần thiết cho vai trò mới.
Không chỉ lãnh đạo: nhà quản lý cần tư duy quản trị toàn diện
Năng lực lãnh đạo chỉ là một phần trong hệ thống năng lực mà nhà quản lý cần phát triển.
Nếu muốn có góc nhìn rộng hơn về quản trị doanh nghiệp, Mini MBA – Quản trị kinh doanh mô hình tinh gọn của iEIT có thể giúp người học tiếp cận các kiến thức quản trị ở phạm vi rộng hơn. iEIT Shop hiện cung cấp chương trình Mini MBA theo hình thức Online và Offline tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh.
Trong khi đó, những người quan tâm đến hoạch định và thực thi chiến lược có thể tìm hiểu CSO Program 2026 – Hoạch định và thực thi chiến lược kinh doanh, cũng đang được iEIT Shop cung cấp trong nhóm chương trình nâng cao năng lực quản trị dành cho lãnh đạo.
Ngoài ra, nếu công việc quản lý gắn với Marketing, người học có thể tham khảo CMO Program hoặc Digital Marketing thực chiến toàn diện để bổ sung kiến thức chuyên môn theo chức năng. iEIT Shop hiện liệt kê cả hai chương trình trong hệ thống khóa học của mình.
Tìm hiểu thêm các khóa học và sách quản trị tại iEIT Shop
- LEAD 4.0 – Khai phá năng lực nhà quản lý cấp trung trong thời đại số – dành cho định hướng phát triển năng lực quản lý cấp trung.
- Mini MBA – Quản trị kinh doanh mô hình tinh gọn – mở rộng kiến thức quản trị kinh doanh.
- Sách Quản trị mục tiêu bằng KPI, BSC và OKR – tìm hiểu hệ thống quản trị mục tiêu.
- Sách 125+ câu hỏi KPI, BSC, OKR và OGSM – giải đáp các vấn đề thường gặp khi triển khai các công cụ quản trị mục tiêu.
- CSO Program 2026 – Hoạch định và thực thi chiến lược kinh doanh – bổ sung năng lực hoạch định và thực thi chiến lược.
Đăng Ký Tư Vấn Ngay
📞 Hotline: 0909 111 485 – 0786 231 495
📧 Email: eit@ftu.edu.vn
📍 Địa chỉ: 91 Chùa Láng, Hà Nội (Trường ĐH Ngoại thương)
🛒 Xem tất cả khóa học AI: ieitshop.vn/khoa-hoc-online-tren-lms
📰 Đọc nghiên cứu mới nhất về AI: ieitshop.vn/tin-tuc